Core Web Vitals, Google’ın gerçek kullanıcı deneyimini ölçmek için kullandığı üç metriktir: yüklenme için LCP, etkileşime yanıt için INP, görsel kararlılık için CLS. Bir sayfanın “iyi” sayılması için ziyaretlerin yüzde 75’inde LCP 2,5 saniye ya da altında, INP 200 milisaniye ya da altında, CLS 0,1 ya da altında olmalıdır.
Bu metrikler “site hızlı mı?” sorusunu tek bir puana indirgemek yerine üç somut soruya böler: Sayfanın ana içeriği ne zaman görünüyor? Ziyaretçi bir düğmeye bastığında sayfa ne kadar çabuk tepki veriyor? İçerik yüklenirken metin ve düğmeler yerinden kayıyor mu? Bu rehberde metrikleri, eşikleri ve en çok kafa karıştıran konuyu, yani nasıl ölçüldüklerini anlatıyoruz. WordPress sitelerini yavaşlatan nedenleri ve çözümlerini ise WordPress sitem neden yavaş yazısında ayrıca ele aldık.
Core Web Vitals metrikleri LCP, INP ve CLS nedir, iyi sayılma eşikleri neler, PageSpeed Insights ve Search Console ile nasıl ölçülür, sıralamayı etkiler mi?
Core Web Vitals’ın üç metriği ve eşikleri
Eşikler web.dev ve Search Console’un Core Web Vitals raporunda aynıdır. Her metrik, sayfa ziyaretlerinin 75. yüzdelik dilimine göre değerlendirilir ve mobil ile masaüstü ayrı ayrı ölçülür.
| Metrik | Neyi ölçer | İyi | İyileştirilmesi gerekiyor | Kötü |
|---|---|---|---|---|
| LCP (Largest Contentful Paint) | Ana içeriğin yüklenme süresi | ≤ 2,5 sn | 2,5–4 sn | > 4 sn |
| INP (Interaction to Next Paint) | Tıklama, dokunma ve tuşa basmaya yanıt süresi | ≤ 200 ms | 200–500 ms | > 500 ms |
| CLS (Cumulative Layout Shift) | Beklenmedik yerleşim kaymaları | ≤ 0,1 | 0,1–0,25 | > 0,25 |
“75. yüzdelik” ifadesinin anlamı şu: ziyaretlerin en az dörtte üçünde değerin eşiğin altında kalması gerekir. Yani sayfanın sizin hızlı bilgisayarınızda bir kez hızlı açılması yetmez; yavaş telefon ve zayıf bağlantıyla gelen ziyaretçiler de hesaba katılır. web.dev’e göre bir sayfa, üç metriğin hepsi bu dilimde hedefi tuttuğunda başarılı sayılır.
LCP: ana içerik ne zaman görünüyor?
LCP, sayfa açılmaya başladıktan sonra ekrandaki en büyük görsel ya da metin bloğunun görünme süresidir. Çoğu sitede bu, ana sayfadaki büyük kapak görseli, ürün sayfasındaki ürün fotoğrafı ya da yazı sayfasındaki ilk büyük başlık ve paragraftır.
web.dev’in LCP sayfasına göre hesaba katılan öğeler şunlardır: img etiketleri, SVG içindeki görseller, video kapak görselleri, CSS ile arka plan görseli verilmiş öğeler (renk geçişleri hariç) ve metin içeren blok öğeler. LCP süresine sunucunun ilk yanıtı (TTFB), yönlendirmeler ve bağlantı kurulumu da dahildir. Bu yüzden yavaş bir sunucu, görsel ne kadar küçültülürse küçültülsün LCP’yi yukarı çeker.
INP: site dokunuşlara ne kadar hızlı cevap veriyor?
INP, ziyaretçinin sayfadaki etkileşimlerine (fare tıklaması, dokunmatik ekranda dokunma, fiziksel ya da ekran klavyesinde tuşa basma) sayfanın görsel olarak ne kadar sürede tepki verdiğini ölçer. Sayfadaki etkileşimler içinde en yavaş olanı, aşırı uç değerleri dışarıda bırakarak raporlar. Kaydırma, fareyle üzerine gelme ve yakınlaştırma INP’ye dahil değildir.
INP, Mart 2024’te Core Web Vitals’a girdi ve yerini aldığı FID’den (First Input Delay) daha kapsamlıdır: FID yalnız ilk etkileşimin gecikmesine bakıyordu, INP ise sayfadaki tüm etkileşimleri hesaba katıyor. Menünün geç açılması, “Sepete ekle” düğmesinin bir an donması ya da filtre seçince sayfanın takılması kötü INP’nin tipik belirtileridir. Nedeni çoğunlukla tarayıcıyı meşgul eden ağır JavaScript’tir.
CLS: sayfa yüklenirken kayıyor mu?
CLS, sayfa yüklenirken ya da kullanılırken içeriğin beklenmedik biçimde yer değiştirmesini ölçer. Okumaya başladığınız paragrafın bir anda aşağı kayması ya da tam basacakken düğmenin yerinden oynaması CLS sorunudur.
web.dev’e göre CLS, sayfanın ömrü boyunca birbirine 1 saniyeden yakın aralıklarla gerçekleşen ve en fazla 5 saniye süren kayma gruplarından en yüksek puanlı olanıdır. Ziyaretçinin tıklama, dokunma ya da tuşa basmasından sonraki 500 milisaniye içinde olan kaymalar hesaba katılmayabilir; çünkü kullanıcı bir değişiklik bekliyordur. Başlıca nedenler:
- Genişliği ve yüksekliği belirtilmemiş görseller ve videolar,
- Yüklendikten sonra boyut değiştiren reklam, harita ya da sosyal medya yerleştirmeleri,
- Yedek yazı tipinden farklı boyutta görünen web yazı tipleri,
- Mevcut içeriğin üstüne sonradan eklenen duyuru bantları ve çerez pencereleri.
Saha verisi ile laboratuvar verisi arasındaki fark
Core Web Vitals konusunda en çok karışıklık bu iki kavramdan çıkar.
- Saha verisi (field data): Gerçek ziyaretçilerin, kendi cihaz ve bağlantılarıyla yaşadığı deneyimdir. Google’ın Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu’ndan (CrUX) gelir. Core Web Vitals değerlendirmesi bu veriye dayanır.
- Laboratuvar verisi (lab data): Lighthouse gibi bir aracın, belirli bir cihazı ve bağlantıyı taklit ederek yaptığı tek seferlik testtir. Sorunu bulmak ve bir değişikliğin etkisini hemen görmek için kullanışlıdır.
İkisi farklı sonuç verebilir ve bu normaldir. Laboratuvar testinde ziyaretçi olmadığı için Lighthouse INP’yi ölçemez; yerine yaklaşık bir gösterge olarak Toplam Engelleme Süresi’ni (TBT) kullanır. Ayrıca saha verisi geçmiş haftaların ortalamasını yansıttığından, bugün yaptığınız bir iyileştirme saha verisinde ancak zamanla görünür.
Core Web Vitals nasıl ölçülür?
PageSpeed Insights
En kolay başlangıç noktasıdır: adresi yazarsınız, hem saha hem laboratuvar verisini görürsünüz. PageSpeed Insights’ın açıklamasına göre:
- Üst bölümdeki gerçek kullanıcı verisi CrUX’ten gelir ve son 28 günlük dönemi yansıtır.
- Sayfanın kendisi için yeterli veri yoksa site genelinin (origin) verisi gösterilir; site için de yeterli veri yoksa gerçek kullanıcı verisi hiç gösterilmez.
- Alt bölümdeki performans puanı Lighthouse laboratuvar testidir: 90 ve üstü iyi, 50–89 iyileştirilmesi gerekiyor, 50’nin altı kötü kabul edilir.
Az ziyaret alan yeni sitelerde gerçek kullanıcı verisinin hiç çıkmaması sık görülür; bu bir hata değil, yeterli örnek olmadığını gösterir.
Search Console Core Web Vitals raporu
Tek tek sayfaları değil, sitenin bütününü gösterir. Google’ın rapor sayfasına göre veriler CrUX’ten gelir ve benzer deneyime sahip sayfalar gruplanır. Bir grubun durumu en kötü metriğine göre belirlenir: LCP ve INP iyi, CLS kötüyse grup “kötü” görünür. Sorunu düzelttikten sonra başlatılan doğrulama 28 günlük bir izleme sürecidir. Search Console’u henüz kurmadıysanız adımları Search Console kurulumu yazımızda bulabilirsiniz.
Chrome Geliştirici Araçları ve web-vitals kitaplığı
Chrome’un geliştirici araçlarındaki Performans paneli, sayfayı kendi tarayıcınızda ölçerken hangi öğenin LCP olduğunu, hangi etkileşimin yavaş kaldığını ve neyin kaydığını gösterir. Sitenizin kendi ziyaretçi verisini toplamak isterseniz Google’ın web-vitals JavaScript kitaplığı bu metrikleri ölçüp analitik aracınıza gönderebilir.
Ölçüm yaparken sık yapılan hatalar
Yanlış ölçüm, gereksiz işlere zaman harcatır ya da gerçek sorunu gizler. En sık karşılaştığımız hatalar şunlar:
- Yalnız laboratuvar puanına bakmak. PageSpeed Insights’taki 0–100 arası puan Lighthouse testidir; Core Web Vitals değerlendirmesi ise üst bölümdeki gerçek kullanıcı verisidir. Puan 95 olup saha verisi başarısız olabilir, tersi de mümkündür.
- Tek bir teste güvenmek. Laboratuvar sonuçları sunucu yükü ve ağ koşullarına göre testten teste değişir. Bir değişikliğin etkisini anlamak için aynı sayfayı birkaç kez test edip ortalamaya bakın.
- Yönetici olarak giriş yapmışken ölçmek. WordPress’te oturum açıkken önbellek çoğu zaman devre dışıdır ve yönetim çubuğu ek kod yükler. Kendi tarayıcınızda ölçüm yapacaksanız gizli pencere kullanın.
- Yalnız ana sayfayı ölçmek. Ziyaretçilerin önemli bir kısmı Google’dan doğrudan hizmet, ürün ya da yazı sayfalarına gelir. Her sayfa türünden en az bir örneği ayrı ayrı ölçün.
- Masaüstü sonucuyla yetinmek. Google mobil ve masaüstünü ayrı değerlendirir; mobil sonuçlar çoğu zaman daha zayıftır.
- Düzeltmeden hemen sonra saha verisinin değişmesini beklemek. CrUX son 28 günü yansıttığı için iyileşme ancak haftalar içinde tam olarak görünür.
Core Web Vitals sıralamayı etkiler mi?
Google’ın sayfa deneyimi belgesinde Core Web Vitals’ın sıralama sistemlerinde kullanıldığı açıkça yazıyor. Aynı belge iki önemli uyarı da yapıyor: raporlarda iyi sonuç almak, sayfanın en üstte çıkacağını garanti etmez ve Google, sayfa deneyimi zayıf olsa bile en alakalı içeriği göstermeye çalışır.
Pratik anlamı şu: Core Web Vitals, içeriğin yerini tutmaz ama benzer kalitede içerik sunan sayfalar arasında fark yaratabilir. Google da yalnız SEO için tam puan peşinde koşmanın zamanı iyi kullanmak olmayabileceğini belirtiyor. Asıl kazanç ziyaretçi tarafındadır: hızlı açılan, takılmayan ve kaymayan bir sayfa daha az terk edilir.
WordPress’te tipik iyileştirmeler
Ayrıntılı çözüm listesi yavaşlık rehberimizde; burada her metrik için en sık işe yarayan adımları özetliyoruz. web.dev’in en etkili iyileştirmeler listesi de bu adımlarla örtüşüyor.
Önce hangi metriğe odaklanmalı?
Search Console’daki raporda bir URL grubunun durumu en kötü metriğine göre belirlendiği için, önce “kötü” görünen metriğe ve en çok ziyaret alan sayfa türüne odaklanmak en hızlı kazancı verir. Görsel ağırlıklı kurumsal sitelerde sorun çoğu zaman LCP’dedir ve genellikle büyük kapak görselinden ya da yavaş sunucu yanıtından kaynaklanır. Online mağazalarda filtre, sepet ve varyasyon seçimi gibi etkileşimler fazla olduğu için INP öne çıkabilir. Reklam ya da çok sayıda yerleştirme kullanan sitelerde ise CLS ilk bakılacak yerdir.
LCP için
- Kapak görselini tembel yüklemeden (loading=”lazy”) çıkarın; ilk ekrandaki görsel hemen yüklenmeli.
- LCP görseline fetchpriority=”high” ekleyin ve görselin adresinin HTML içinde doğrudan yer almasını sağlayın.
- Görselleri doğru boyutta ve WebP ya da AVIF gibi modern biçimlerde sunun.
- Sayfa önbelleği ve gerekiyorsa içerik dağıtım ağı (CDN) ile sunucunun ilk yanıt süresini kısaltın. Sunucu tarafını hosting seçimi rehberimizde anlattık.
INP için
- Kullanılmayan eklentileri kaldırın; her eklenti sayfaya JavaScript ekleyebilir.
- Sohbet balonu, ısı haritası ve reklam gibi üçüncü taraf betikleri gözden geçirin, gerekmeyenleri çıkarın.
- Çok ağır sayfa oluşturuculardaki iç içe blok yapısını sadeleştirin; büyük sayfa yapısı tarayıcının işini ağırlaştırır.
CLS için
- Tüm görsellere genişlik ve yükseklik değeri verin; WordPress bunu medya kitaplığından eklenen görsellerde genellikle kendiliğinden yapar, tema ve sayfa oluşturucu bunu bozmamalı.
- Reklam ve yerleştirme alanları için önceden yer ayırın.
- Çerez bandını ve duyuruları içeriği itmeyecek şekilde, sayfanın üstüne binen bir katman olarak gösterin.
- Animasyonlarda yerleşimi değiştiren özellikler yerine CSS transform kullanın.
Pratik ipucu: Ölçümü her zaman mobil sonuçla yapın. Masaüstünde iyi görünen pek çok site, orta seviye bir telefonda eşiklerin üstüne çıkar ve Google mobil ile masaüstünü ayrı değerlendirir.
Ölçümü düzenli yapmak ve sorunları güncellemelerle birlikte takip etmek isterseniz site bakımı ve hız hizmetimiz bu işi kapsıyor.
Sık sorulan sorular
Core Web Vitals değerleri ne olmalı?
İyi sayılmak için ziyaretlerin yüzde 75’inde LCP 2,5 saniye ya da altında, INP 200 milisaniye ya da altında, CLS 0,1 ya da altında olmalı. Değerler mobil ve masaüstü için ayrı değerlendirilir.
PageSpeed puanım 90’ın üstünde ama Core Web Vitals neden başarısız?
PageSpeed puanı tek seferlik laboratuvar testinden, Core Web Vitals değerlendirmesi ise gerçek ziyaretçilerin son 28 günlük verisinden gelir. Ziyaretçileriniz daha yavaş cihaz ve bağlantılar kullanıyorsa iki sonuç farklı çıkabilir; esas alınması gereken saha verisidir.
INP nedir, FID’den farkı ne?
INP, sayfadaki tıklama, dokunma ve tuşa basma etkileşimlerine verilen yanıt süresini ölçer ve Mart 2024’te FID’nin yerine Core Web Vitals’a girdi. FID yalnız ilk etkileşimin gecikmesine bakarken INP tüm etkileşimleri hesaba katar.
Search Console’da Core Web Vitals verisi neden yok?
Rapor, CrUX’teki gerçek kullanıcı verisine dayandığı için yeni ya da az ziyaret alan sitelerde yeterli veri olmayabilir. Mülk yeni eklendiyse verilerin görünmesi birkaç gün sürebilir.
Core Web Vitals iyi olursa Google’da üst sıralara çıkar mıyım?
Tek başına bunu garanti etmez. Google, Core Web Vitals’ı sıralama sistemlerinde kullandığını, ama alakalı içeriği her zaman öncelediğini ve iyi skorların üst sırayı garanti etmediğini belirtiyor.
Düzeltme yaptım, sonuç ne zaman değişir?
Laboratuvar testinde hemen görebilirsiniz. Saha verisi ise son 28 günü yansıttığı için iyileşme kademeli olarak görünür; Search Console’daki doğrulama da 28 günlük bir izleme süreciyle yapılır.
Diğer rehberler
Aynı konuda işinize yarayacak diğer yazılarımız:
Diğer rehberler
